Bakı 
Oturaq həyat tərzi (yəni günün böyük hissəsini oturaraq keçirmək) müasir dövrdə ən geniş yayılmış risk faktorlarından birinə çevrilib.
Ofis işi, uzun müddət kompüter qarşısında qalmaq, az fiziki aktivlik tədricən orqanizmdə ciddi dəyişikliklərə səbəb olur. Mütəxəssislər bu vəziyyəti artıq ayrıca sağlamlıq problemi kimi qiymətləndirirlər.
Oturaq həyat tərzinin orqanizmə təsiri
1. Ürək-damar sisteminə zərər
Uzun müddət hərəkətsiz qalmaq qan dövranını zəiflədir, damarların elastikliyini azaldır. Bu isə hipertoniya, infarkt və insult riskini artırır.
2. Çəki artımı və maddələr mübadiləsinin zəifləməsi
Oturaq həyat tərzi zamanı enerji sərfi azalır, nəticədə piylənmə riski yüksəlir. Maddələr mübadiləsi yavaşlayır, bu da qanda şəkər və xolesterin səviyyəsinin artmasına gətirib çıxarır.
3. Əzələ və skelet problemləri
Uzun müddət oturmaq bel, boyun və onurğa ağrılarına səbəb olur. Əzələlər zəifləyir, duruş pozğunluğu yaranır və zamanla xroniki problemlər formalaşa bilər.
4. Psixoloji təsirlər
Hərəkətsizlik yalnız fiziki deyil, psixoloji sağlamlığa da təsir edir. Araşdırmalar göstərir ki, az aktiv həyat tərzi depressiya və stress riskini artırır.
5. Diabet riski
Fiziki aktivliyin az olması insulinə həssaslığı aşağı salır və bu da 2-ci tip diabetin yaranma ehtimalını artırır.
Nə etmək lazımdır?
1. Gün ərzində hərəkəti artırın
Hər 30-60 dəqiqədən bir ayağa qalxmaq, qısa gəzintilər etmək vacibdir. Lift əvəzinə pilləkəndən istifadə etmək belə faydalıdır.
2. Müntəzəm idmanla məşğul olun
Həftədə ən azı 150 dəqiqə orta intensivlikli fiziki aktivlik (məsələn, sürətli gəzinti) tövsiyə olunur.
3. İş mühitini aktiv edin
Ayaqüstü masa (standing desk) istifadə etmək və ya telefonla danışarkən gəzmək kimi sadə vərdişlər faydalıdır.
4. Duruşunuza diqqət edin
Düzgün oturuş qaydalarına riayət etmək bel və boyun problemlərinin qarşısını ala bilər.
5. Sağlam qidalanma
Oturaq həyat tərzini balanslaşdırmaq üçün şəkərli və yağlı qidalardan uzaq durmaq, daha çox tərəvəz və zülal qəbul etmək vacibdir.
Əli Hüseynov
