Bakı 
3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycanın müasir siyasi tarixində mühüm dönüş nöqtələrindən biri hesab olunur. Həmin gün keçirilən prezident seçkilərində Heydər Əliyevin dövlət başçısı seçilməsi ölkənin olduqca mürəkkəb daxili siyasi və hərbi şərait yaşadığı bir dövrə təsadüf edirdi. Bu seçim Azərbaycanda siyasi sabitliyin bərpası və dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi istiqamətində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu.
1993-cü ilin əsas çağırışlarından biri dövlət idarəçiliyinin gücləndirilməsi və ölkə daxilində ictimai-siyasi sabitliyin təmin olunması idi. Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra qeyri-qanuni silahlı dəstələrin zərərsizləşdirilməsi, dövlət çevrilişi cəhdlərinin qarşısının alınması və vətəndaş qarşıdurması təhlükəsinin aradan qaldırılması istiqamətində addımlar atıldı. Eyni zamanda ordu quruculuğu və dövlətin idarəetmə imkanlarının gücləndirilməsi prioritet məsələlərdən birinə çevrildi.
Siyasi sabitliyin təmin olunması sonrakı mərhələdə iqtisadi inkişaf üçün də mühüm zəmin yaratdı. Bazar iqtisadiyyatına keçid, sahibkarlığın və sərbəst rəqabətin inkişafı, xarici investisiyaların ölkəyə cəlb olunması yeni iqtisadi kursun əsas istiqamətləri sırasında yer aldı. 1994-cü ildə imzalanan “Əsrin müqaviləsi” isə Azərbaycanın enerji strategiyasının formalaşmasında və ölkənin dünya iqtisadi sisteminə inteqrasiyasında mühüm hadisəyə çevrildi.
Dövlət quruculuğunun digər mühüm istiqaməti hüquqi və siyasi institutların formalaşdırılması idi. 1995-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının qəbul edilməsi hakimiyyət bölgüsü, hüquqi və dünyəvi dövlət prinsipləri, insan hüquq və azadlıqlarının təminatı baxımından yeni hüquqi baza yaratdı. Sonrakı dövrdə məhkəmə sistemində islahatların aparılması, Konstitusiya Məhkəməsi və Ombudsman kimi institutların yaradılması, ölüm hökmünün ləğvi və senzuranın aradan qaldırılması bu prosesin davamı oldu.
Heydər Əliyevin prezidentliyi dövründə Azərbaycanın xarici siyasətinin sistemli şəkildə formalaşdırılması da əsas istiqamətlərdən biri idi. Tarazlaşdırılmış xarici siyasət kursu, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığın genişləndirilməsi, böyük enerji və nəqliyyat layihələrinin həyata keçirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərinin gücləndirilməsinə xidmət edirdi. Qarabağ məsələsinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyü prinsipi əsasında beynəlxalq siyasi gündəmdə saxlanılması da xarici siyasətin başlıca prioritetlərindən biri oldu.
Bu baxımdan 3 oktyabr 1993-cü il yalnız prezident seçkisinin keçirildiyi tarix deyil, Azərbaycanın sonrakı dövlətçilik modelinin formalaşmasında mühüm siyasi mərhələ kimi xarakterizə olunur. Siyasi sabitlik, dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi, iqtisadi transformasiya, enerji strategiyası, beynəlxalq inteqrasiya və azərbaycançılıq ideologiyası sonrakı illərdə həyata keçirilən siyasi kursun bir-birini tamamlayan istiqamətlərinə çevrildi. Heydər Əliyevin demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət quruculuğu ilə bağlı müəyyən etdiyi strateji xətt müstəqil Azərbaycanın inkişaf konsepsiyasının əsas elementlərindən biri oldu.
Züriyə Qarayeva
