6.3.5. Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə 44 günlük “Vətən Müharibəsi”ndə qazanılmış tarixi qələbə, Ermənistan tərəfindən törədilmiş sülh və insanlıq əleyhinə cinayətlər, habelə müharibə cinayətləri ilə bağlı həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması;
Qarabağ səhralarının sükutu, sərhədlərin hələ də tam müəyyən olmadığı illər, bir xalqın dözümünü sınayan çətin günlər… O dövrlərdə ümidlər incə bir ip üzərində sallanır, hər küncdə qeyri-müəyyənlik hökm sürürdü. İnsanlar gələcəyə baxanda ehtiyatla nəfəs alır, hər addımını ölçüb-biçirdi. Hər bir kəndin, hər bir dağın, hər bir yolun taleyi, sanki xalqın öz əllərində olan bir xəzinə kimi qiymətləndirilirdi. Zamanın ağırlığı, təhlil olunmamış risklər və dayanıqsızlıq, hər kəsi həm qorxudurdu, həm də oyandırırdı.
Fəqət xalqın içində yavaş-yavaş yeni nəfəs doğurdu. İradə gücləndi, ruhlar sərtləşdi. İnsanlar yalnız yaşamaq üçün deyil, yaşadıqları torpağın haqqını qorumaq üçün ayağa qalxdılar. Bu dönüşün mərkəzində isə bir liderin varlığı, məqsədin formalaşması böyük rol oynadı. Prezident İlham Əliyev, bütün dövrlərdə xalqın həm siyasi, həm strateji yol göstəricisi oldu. Onun rəhbərliyi ilə Azərbaycanın hərbi və diplomatik hazırlıqları planlı şəkildə həyata keçirildi, dövlətin resursları səmərəli istifadə olundu, hər bir addım gələcəyi təmin edəcək şəkildə atıldı.
Gözləri açıq, ürəkləri əzmlə dolu insanlar, planlı hazırlıq və təcrübə ilə öz güclərini artırmağa başladılar. Hər addım, hər taktiki qərar, sanki gələcəyin şəklini çəkirdi. Düşmənin mövqeləri hesablanır, hər səfər meydanlarda öyrənilən dərslərlə yeni strategiyalar doğururdu. Təlimlərdə əldə olunan hər bir bilik, hər bir taktiki nüans, torpaqların azadlığı yolunda bir alətə çevrilirdi.
Bu yol asan deyildi. Çətinliklər, təhdidlər və itkilər qarşısında iradə daha da möhkəmləndi, ruhlar daha da yüksəldi. İnsanlar yalnız silah gücünə deyil, həm də birliyin, təşkilatçılığın, milli qürurun və əqidənin qüdrətinə inanırdılar. Uzaq səngərlərdən, təlim meydanlarından gələn səslər, gələcək uğurların müjdəçisi kimi eşidilirdi. Hər bir əsgər bilirdi ki, onun səyi yalnız indi üçün deyil, gələcək nəsillər üçün də əhəmiyyət daşıyır.
Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi müharibənin nəticələrinə hansı konkret təsir göstərdi?
Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a açıqlama verən hərbi ekspert Telman Qasımov deyib ki, 1993–2020-ci illər ərzində Azərbaycan dövlətinin təhlükəsizliyi və sərhəd bütövlüyü ilə bağlı ciddi inamsızlıq və ümid çatışmazlığı müşahidə olunurdu:
"Bu dövrdə Ermənistan-Azərbaycan qarşıdurmaları və regional gərginliklər xalq arasında əhval-ruhiyyəyə mənfi təsir göstərmişdi. 44 günlük Vətən Müharibəsi nəticəsində bu inamsızlıq aradan qalxdı və ölkənin sərhəd bütövlüyü tam təmin edildi".
Onun sözlərinə görə, müharibə zamanı Azərbaycan ordusu həm taktiki, həm də strateji üstünlüklər əldə etdi:
"Hüquq və taktika baxımından ordu öz imkanlarını maksimum səviyyədə göstərdi. Şəhidlərimizin qəhrəmanlığı olmadan bu torpaqların azad olunması mümkün deyildi; onların igidliyi müharibənin taleyini həll etdi".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə edib ki, Azərbaycan ordusunun inkişafı qısa müddət ərzində sürətlə reallaşdı:
"Hərbçilərimiz xarici ölkələrin ordularında təcrübə topladı, beynəlxalq səviyyəli təlimlərdə iştirak etdi və müasir döyüş taktikalarını mənimsədi. Xüsusi təyinatlı bölmələr formalaşdırıldı, kəşfiyyat və döyüş hazırlığı yüksək səviyyəyə çatdırıldı".
Telman Qasımov həmçinin deyib ki, ordunun möhkəmlənməsi strateji effektivlik təmin etdi. Daxili və xarici təxribat qruplarının fəaliyyətinə qarşı ciddi tədbirlər görüldü. Müxtəlif mərhələlərdə ordunun geri çəkilməsinə və təzyiqlərə baxmayaraq, sistemli modernləşmə nəticəsində bütün maneələr aradan qaldırıldı:
"Prezidentin rəhbərliyi dövründə orduda yeni nəsil hərbçilər yetişdirildi. Hərbi arsenal genişləndirildi, müxtəlif tipli tanklar, artilleriya sistemləri, hava müdafiə sistemləri və digər modern texnologiyalar tətbiq olundu. Hava məkanının qorunması artıq milli zabitlər və xüsusi təyinatlı hərbçilər tərəfindən həyata keçirilir".
Müsahibimiz vurğulayıb ki, milli hərbi sənaye sahəsi sürətlə inkişaf etdirildi. İdxaldan asılılıq minimuma endirildi, milli silahlar istehsal olunmağa başlandı və beynəlxalq bazara çıxarıldı. Artıq Azərbaycan həm müdafiə, həm də ixrac potensialına malik ölkəyə çevrilib:
"Azərbaycan ordusunun gücləndirilməsi yalnız texniki baxımdan deyil, həm də strateji və əməliyyat səviyyəsində ölkənin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün aparılan kompleks tədbirlərin nəticəsidir. Bu proses həm döyüş ruhunu yüksəltdi, həm də xalqın öz hərbi qüvvələrinə inamını bərpa etdi".

Telman Qasımov: Azərbaycan bu yolda yalnız hərbi üstünlük əldə etmədi, xalqın ruhunu, birliyini və milli iradəsini də möhkəmləndirdi
Hərbi ekspertin söylədiyinə görə, bütün bu proses göstərdi ki, bir dövlətin gücü yalnız sərhədlərinin ölçüsü ilə deyil, xalqının iradəsi və qoruyucu qüvvələrinin hazırlığı ilə ölçülür:
"Qazanan, planlı hazırlıq, birlik və milli qürur idi. İllərlə toplana-təcrübə, öyrənilən dərslər və strateji qərarlar nəticəsini verdi; nəticədə ordunun potensialı, taktiki hazırlığı və döyüş ruhu öz zirvəsinə çatdı. Bu inkişaf yalnız texniki modernləşməni əhatə etmədi, həm də milli iradənin, təşkilatlanmanın və gələcəyə olan inamın təzahürü oldu. Hər bir uğur, hər bir addım yalnız torpaqların qorunması və azadlığı ilə deyil, həm də xalqın birliyinin və qətiyyətinin simvolu kimi yadda qaldı".
Sonda o bildirib ki, ortaya çıxan güclü, modern və strateji baxımdan çevik ordunun varlığı, dövlətin təhlükəsizliyini təmin etdi, regionda balansı qorudu və gələcək nəsillərə həm qürur, həm də örnək oldu:
"Azərbaycan bu yolda yalnız hərbi üstünlük əldə etmədi, xalqın ruhunu, birliyini və milli iradəsini də möhkəmləndirdi".
Beləcə, onu demək olar ki, 44 günlük Vətən Müharibəsi yalnız Azərbaycan torpaqlarının azad edilməsini təmin etmədi, eyni zamanda ölkənin strateji hazırlığını, ordunun gücünü və xalqın milli iradəsini zirvəyə çıxardı.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında həyata keçirilən planlı hərbi və diplomatik tədbirlər, ordunun modernləşdirilməsi və təcrübəli kadrların yetişdirilməsi müharibənin nəticələrini müəyyənləşdirdi. Bu proses xalqın ruhunu və birliyini möhkəmləndirdi, milli qüruru yüksəltdi və gələcək nəsillərə örnək oldu. Azərbaycan yalnız torpaqlarını deyil, həm də öz təhlükəsizliyini, strateji mövqeyini və regional balansı qorumaq qabiliyyətini sübut etdi.
Əsas mesaj aydındır: hərbi güc və strateji hazırlıq xalqın iradəsi ilə birləşdikdə, dövlətin mövcudluğu və təhlükəsizliyi sarsılmaz olur.
Əli Hüseynov
Yazı Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanıb
Bakı 





