Bakı 
6.3.2. fikir, söz və məlumat azadlığının, plüralizmin inkişaf etdirilməsi;
Müasir dünyada informasiya artıq təkcə xəbərin ötürülməsi vasitəsi deyil, dövlətlərin milli təhlükəsizliyinə, beynəlxalq münasibətlərə, ictimai rəyin formalaşmasına və qlobal siyasi proseslərə birbaşa təsir göstərən strateji resursa çevrilib. Rəqəmsallaşmanın sürətləndiyi, süni intellekt texnologiyalarının media mühitini köklü şəkildə dəyişdirdiyi, dezinformasiyanın və informasiya manipulyasiyalarının geniş yayıldığı bir dövrdə etibarlı informasiya məkanının qorunması bütün dünya üçün prioritet məsələlərdən biri hesab olunur.
Belə bir şəraitdə media yalnız hadisələri işıqlandıran institut deyil, eyni zamanda həqiqətin müdafiəsində, cəmiyyətlə dövlət arasında etimadın möhkəmləndirilməsində və beynəlxalq dialoqun inkişafında mühüm rol oynayan strateji platforma funksiyasını yerinə yetirir.
Qlobal informasiya mühitində baş verən bu dəyişikliklər beynəlxalq əməkdaşlığın yeni formatlarını da zəruri edir. Fərqli ölkələrin media nümayəndələrinin, ekspertlərin və qərar qəbul edən şəxslərin bir araya gələrək müasir çağırışları müzakirə etməsi, təcrübə mübadiləsi aparması və ortaq yanaşmalar formalaşdırması informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan beynəlxalq media forumları təkcə peşəkar müzakirə platformaları deyil, həm də qlobal informasiya siyasətinin istiqamətlərini müəyyənləşdirən mühüm dialoq məkanları kimi çıxış edir.
Azərbaycan da müasir informasiya məkanında baş verən transformasiya proseslərinin fəal iştirakçılarından biridir. Ölkənin geosiyasi mövqeyi, regional proseslərdə artan rolu, beynəlxalq əməkdaşlıq təşəbbüsləri və müasir kommunikasiya siyasəti informasiya diplomatiyasının əhəmiyyətini daha da artırır. Bu kontekstdə Şuşa şəhərində keçirilən Qlobal Media Forumu yalnız Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun göstəricisi deyil, həm də qlobal media gündəliyinin aktual məsələlərinin müzakirə olunduğu nüfuzlu platforma kimi diqqət çəkir. Forum müasir media çağırışlarının, informasiya təhlükəsizliyi məsələlərinin, rəqəmsal transformasiyanın yaratdığı imkan və risklərin, eləcə də beynəlxalq media əməkdaşlığının perspektivlərinin müzakirəsi baxımından xüsusi aktuallıq kəsb edir.
Beləliklə, Şuşa Qlobal Media Forumu müasir dövrdə etibarlı informasiya mühitinin formalaşdırılması, beynəlxalq media əməkdaşlığının inkişafı və qlobal informasiya çağırışlarına ortaq yanaşmaların müəyyənləşdirilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyan platforma kimi çıxış edir. Forum çərçivəsində aparılan müzakirələr, səsləndirilən fikirlər və irəli sürülən təşəbbüslər təkcə media sektorunun deyil, bütövlükdə beynəlxalq münasibətlər sistemində informasiya amilinin artan rolunu bir daha nümayiş etdirir.
Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a açıqlama verən deputat Əziz Ələkbərli hesab edir ki, Şuşa Qlobal Media Forumunun artıq ənənəvi beynəlxalq platformaya çevrilməsi Azərbaycanın qlobal informasiya məkanındakı mövqeyinin keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldiyini göstərir. Onun fikrincə, bu forum ölkənin informasiya siyasətində müdafiə mövqeyindən çıxaraq təşəbbüskar və gündəm formalaşdıran aktor kimi çıxış etdiyini nümayiş etdirir. Əgər əvvəlki illərdə Azərbaycan daha çox öz həqiqətlərini beynəlxalq auditoriyaya çatdırmaq uğrunda mübarizə aparırdısa, bu gün artıq qlobal media gündəliyində müzakirə olunan məsələlərin əhəmiyyətli hissəsi məhz Bakının və Şuşanın ev sahibliyi etdiyi platformalarda formalaşır. Bu isə Azərbaycanın beynəlxalq informasiya diplomatiyasının uğurlarının göstəricisi olmaqla yanaşı, ölkənin artan siyasi nüfuzunun da təzahürüdür.
Onun sözlərinə görə, Şuşanın belə mötəbər media platformasına ev sahibliyi etməsi şəhərin beynəlxalq statusuna yeni məzmun qazandırır. Onun fikrincə, Şuşa artıq yalnız Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı və tarixi irsinin simvolu deyil, eyni zamanda qlobal media, informasiya təhlükəsizliyi, süni intellekt, rəqəmsal transformasiya, media etikası və dezinformasiyaya qarşı mübarizə kimi XXI əsrin ən aktual mövzularının müzakirə olunduğu beynəlxalq intellektual mərkəzə çevrilməkdədir. Ə. Əlibəyli hesab edir ki, şəhərin belə tədbirlərlə dünya mediasının diqqət mərkəzində saxlanılması Azərbaycanın postmünaqişə dövründə yaratdığı yeni reallıqların beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən daha yaxından öyrənilməsinə imkan yaradır.
Onun qənaətincə, forumun mühüm üstünlüklərindən biri də dünyanın aparıcı media qurumlarının nümayəndələrinin işğaldan azad edilmiş ərazilərə səfər edərək burada aparılan bərpa-quruculuq işlərini, dəyişən sosial-iqtisadi mühiti və regionda yaranmış yeni geosiyasi vəziyyəti öz gözləri ilə müşahidə etmələridir. Ekspert bildirir ki, beynəlxalq jurnalistlərin hadisələri yerində izləməsi müxtəlif manipulyativ informasiya kampaniyalarının təsir imkanlarını minimuma endirir və Azərbaycan haqqında obyektiv təsəvvürün formalaşmasına xidmət edir. Onun fikrincə, bu proses ölkəyə qarşı illər ərzində formalaşdırılmış birtərəfli informasiya stereotiplərinin aradan qaldırılmasına da mühüm töhfə verir.
Əziz Ələkbərli, Milli Məclisin deputatı
Əziz Ələkbərli hesab edir ki, Prezident İlham Əliyevin forum çərçivəsində beynəlxalq media nümayəndələrinin suallarını açıq formatda cavablandırması Azərbaycanın informasiya diplomatiyasının ən mühüm elementlərindən biridir. Onun sözlərinə görə, dövlət başçısının vasitəçilər olmadan müxtəlif ölkələri təmsil edən jurnalistlərlə birbaşa dialoq aparması Azərbaycanın mövqeyinin dünya ictimaiyyətinə olduğu kimi çatdırılmasına imkan yaradır. Ekspert vurğulayır ki, bu format beynəlxalq auditoriyada ölkənin daxili və xarici siyasəti, regional proseslər və postmünaqişə dövründə həyata keçirilən layihələr barədə daha dolğun və obyektiv təsəvvür formalaşdırır. O hesab edir ki, məhz Şuşadan verilən mesajlar siyasi məzmunu ilə yanaşı, həm də simvolik əhəmiyyət daşıyır və Azərbaycanın suverenliyini, ərazi bütövlüyünü və regionda formalaşdırdığı yeni reallıqları beynəlxalq ictimaiyyətə bir daha nümayiş etdirir.
Deputat Azərbaycan mediasının fəaliyyətinə də toxunaraq bildirir ki, milli maraqların qorunması ilə peşəkar jurnalistika prinsipləri bir-birinə zidd anlayışlar deyil. Onun fikrincə, milli maraqların müdafiəsi ilk növbədə həqiqətə söykənən, faktlara əsaslanan və peşə etikası çərçivəsində hazırlanan jurnalistika nümunələri ilə mümkündür. Ə. Əlibəyli hesab edir ki, müasir Azərbaycan mediası informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayır və bu missiyanı yerinə yetirərkən obyektivlik, operativlik və məsuliyyət prinsiplərindən uzaqlaşmamalıdır. Onun qənaətincə, məhz peşəkar jurnalistika cəmiyyətlə dövlət arasında etimadın möhkəmlənməsinə və sağlam informasiya mühitinin formalaşmasına xidmət edir.
Rəqəmsal medianın sürətlə inkişaf etdiyi müasir dövrdə dezinformasiyaya qarşı mübarizənin daha sistemli yanaşma tələb etdiyini bildirən millət vəkili hesab edir ki, ən vacib məsələlərdən biri peşəkar medianın operativliyinin artırılmasıdır. Onun fikrincə, rəsmi və etibarlı informasiya mənbələri hadisələri vaxtında ictimaiyyətə çatdırmadıqda yaranan informasiya boşluğu müxtəlif şayiələr və manipulyativ məlumatlarla doldurulur. Buna görə də dövlət qurumları ilə media arasında çevik kommunikasiya mexanizmlərinin qurulması, müstəqil faktyoxlama institutlarının inkişaf etdirilməsi və sosial şəbəkələrdə peşəkar informasiya istehsalının genişləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda, o vurğulayır ki, media savadlılığının artırılması uzunmüddətli perspektivdə dezinformasiyaya qarşı ən təsirli müdafiə vasitələrindən biridir.
Əziz Ələkbərlinin fikrincə, qarşıdakı dövrdə Azərbaycan mediasının əsas prioritetlərindən biri milli həmrəyliyin möhkəmləndirilməsi, dövlətçilik dəyərlərinin təbliği və informasiya təhlükəsizliyinin daha da gücləndirilməsi olmalıdır. O hesab edir ki, xüsusilə regional və qlobal geosiyasi proseslərin sürətlə dəyişdiyi bir şəraitdə milli medianın rəqəmsal platformalarda daha fəal olması, yüksək keyfiyyətli milli kontent istehsal etməsi və Azərbaycanın maraqlarını beynəlxalq informasiya məkanında peşəkar şəkildə müdafiə etməsi strateji əhəmiyyət daşıyır. Ekspertin qənaətinə görə, müasir dövrdə media yalnız xəbər istehsal edən institut deyil, həm də milli maraqların qorunmasına, cəmiyyətin informasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə və dövlətlə vətəndaş arasında etimadın möhkəmləndirilməsinə xidmət edən strateji ictimai institut kimi fəaliyyət göstərməlidir.
Əli Hüseynov
Yazı Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanıb
