• Bakı 25° C

    4.77 m/s

  • USD - 1.7

    EUR - 1.9359

    RUB - 2.182

Cənubi Qafqazın strateji gücü – Azərbaycanın beynəlxalq inteqrasiya modeli

LAYİHƏ

03 Iyul 2026 | 14:22

Cənubi Qafqazın strateji gücü – Azərbaycanın beynəlxalq inteqrasiya modeli

6.3.6. Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi;   

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemi dövlətlər arasında qarşılıqlı əməkdaşlığın, çoxtərəfli tərəfdaşlığın və qlobal inteqrasiyanın getdikcə daha böyük əhəmiyyət kəsb etdiyi bir dövrü əhatə edir. Qloballaşma prosesinin sürətlənməsi nəticəsində siyasi, iqtisadi, sosial, elmi-texnoloji və humanitar sahələrdə dövlətlərarası əlaqələr daha da genişlənmiş, ölkələrin inkişaf səviyyəsi onların beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarından, regional və qlobal təşəbbüslərdə iştirakından, eləcə də beynəlxalq təşkilatlarla səmərəli tərəfdaşlıq münasibətlərindən birbaşa asılı olmuşdur. Bu baxımdan dünya birliyinə inteqrasiya yalnız xarici siyasətin əsas istiqamətlərindən biri deyil, eyni zamanda milli inkişafın, iqtisadi sabitliyin, təhlükəsizliyin və beynəlxalq nüfuzun təmin edilməsində mühüm rol oynayan strateji amillərdən hesab edilir.

Azərbaycan Respublikası müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra beynəlxalq münasibətlər sistemində layiqli yer tutmaq, dövlət suverenliyini möhkəmləndirmək və milli maraqlarını qorumaq məqsədilə ardıcıl və balanslaşdırılmış xarici siyasət kursu həyata keçirmişdir. Bu siyasətin əsas prioritetlərindən biri ölkənin dünya birliyinə inteqrasiyasının təmin edilməsi, beynəlxalq təşkilatlarla əlaqələrinin genişləndirilməsi, region dövlətləri ilə qarşılıqlı etimada əsaslanan əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi və müxtəlif sahələr üzrə çoxtərəfli tərəfdaşlıq münasibətlərinin möhkəmləndirilməsi olmuşdur. Bu istiqamətdə həyata keçirilən siyasət nəticəsində Azərbaycan qısa müddət ərzində beynəlxalq münasibətlər sisteminin fəal iştirakçılarından birinə çevrilmiş, bir sıra nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlarda təmsil olunaraq qlobal və regional proseslərdə öz mövqeyini gücləndirmişdir.

Ölkənin əlverişli geostrateji mövqeyi, zəngin enerji ehtiyatları, Şərqlə Qərbi, Şimalla Cənubu birləşdirən mühüm nəqliyyat-logistika marşrutlarının üzərində yerləşməsi Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını daha da genişləndirmişdir. Son illərdə enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat və logistika, yaşıl enerji, rəqəmsal transformasiya, iqlim dəyişiklikləri ilə mübarizə, innovasiya və davamlı inkişaf istiqamətlərində həyata keçirilən iri regional və beynəlxalq layihələr Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirmişdir. Eyni zamanda ölkənin beynəlxalq iqtisadi əlaqələrinin genişlənməsi, xarici investisiyaların cəlb edilməsi, ixrac imkanlarının artırılması və yeni bazarlara çıxışının təmin edilməsi də dünya iqtisadi sisteminə inteqrasiyanın mühüm nəticələri kimi qiymətləndirilir.

Azərbaycan həmçinin beynəlxalq sülhün, təhlükəsizliyin və qarşılıqlı anlaşmanın təşviqinə töhfə verən dövlət kimi çıxış edir. Ölkənin müxtəlif beynəlxalq forumlara, sammitlərə, humanitar tədbirlərə və yüksək səviyyəli görüşlərə ev sahibliyi etməsi, mədəniyyətlərarası və dinlərarası dialoqu təşviq edən təşəbbüslərlə çıxış etməsi onun beynəlxalq nüfuzunun artmasına və çoxtərəfli əməkdaşlıq platformalarında fəal rol oynamasına şərait yaratmışdır. Azərbaycanın regional sabitliyin möhkəmləndirilməsi, iqtisadi inteqrasiyanın genişləndirilməsi və beynəlxalq əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi istiqamətində irəli sürdüyü təşəbbüslər ölkənin xarici siyasət strategiyasının mühüm tərkib hissəsini təşkil edir.

Müasir dövrdə beynəlxalq münasibətlər sistemində baş verən sürətli dəyişikliklər, yeni geosiyasi reallıqlar və qlobal çağırışlar Azərbaycan üçün də dünya birliyi ilə əlaqələrin daha da dərinləşdirilməsini zəruri edir. Xüsusilə region ölkələri ilə mehriban qonşuluq münasibətlərinin inkişaf etdirilməsi, iqtisadi, siyasi, humanitar və elmi-texniki əməkdaşlığın genişləndirilməsi, beynəlxalq təşkilatlarla qarşılıqlı fəaliyyətin gücləndirilməsi, eləcə də qlobal təşəbbüslərdə fəal iştirak ölkənin dayanıqlı inkişafı və milli maraqlarının təmin olunması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Bu baxımdan Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi dövlət siyasətinin əsas prioritet istiqamətlərindən biri olmaqla yanaşı, ölkənin beynəlxalq nüfuzunun artırılması, iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsi, milli təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi və qlobal proseslərdə fəal iştirakının təmin edilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu istiqamətdə həyata keçirilən tədbirlərin sistemli şəkildə davam etdirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyinin daha da güclənməsinə, regional əməkdaşlığın genişlənməsinə və uzunmüddətli inkişaf hədəflərinə nail olunmasına mühüm töhfə verəcəkdir.

Mövzuyla bağlı Bakıvaxtı.az-a danışan politoloq Azad Məsiyev bildirib ki, Azərbaycan xarici siyasətində çoxşaxəli siyasi kurs və balanslaşdırma siyasəti həyata keçirir. Bu balanslaşdırma siyasətində qlobal güclərin maraqları uzlaşır. Bunun nəticəsində Azərbaycan beynəlxalq təşkilatlarda iqtisadi və siyasi münasibətlərini genişləndirir:

Azad Məsiyev: Coğrafi və geosiyasi baxımdan Azərbaycan Cənubi Qafqazda strateji mövqe tutur

"Ölkəmiz bir çox beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq edir; istər Müstəqil Dövlətlər Birliyində, istər Türk Dövlətləri Təşkilatında, istərsə də Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatında müşahidəçi qismində iştirak edir. Azərbaycan İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının da fəal üzvüdür. Ümumilikdə, Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatının üzvü olaraq heç bir hərbi bloka qoşulmur. Neytral siyasi kurs həyata keçirməklə qlobal güclərin maraqlarını uzlaşdırır".

Politoloq qeyd edib ki, Azərbaycan tərəf tutmur, böyük güclərin əlində alətə çevrilmir. Ölkəmiz həmişə şimalla, cənubla, şərqlə və qərblə iqtisadi-siyasi münasibətlərini dövlət və milli maraqlarına uyğun şəkildə uzlaşdırır, bu əlaqələri beynəlxalq hüquq çərçivəsində tənzimləyir. Xüsusilə, 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycan həm de-fakto, həm də de-yuri öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etdikdən sonra bu siyasət daha uğurla həyata keçirilməkdədir. Azərbaycan beynəlxalq və regional platformalarda çoxtərəfli əməkdaşlığını, siyasi münasibətlərini genişləndirməklə iqtisadi tərəfdaşlığı uzlaşdırır və iqtisadi sahədə öz maraqlarını təmin edir:

"Coğrafi və geosiyasi baxımdan Azərbaycan Cənubi Qafqazda strateji mövqe tutur. Ölkəmiz şərqlə qərbin qovuşduğu bir məkandır. Beynəlxalq kommunikasiyalar və irimiqyaslı layihələr məhz Azərbaycan üzərindən reallaşdırılır. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri, qaz kəmərləri, Orta Dəhliz nəqliyyat infrastrukturu, eləcə də hazırda gündəmdə olan yaşıl enerji layihələri və elektron kommunikasiya xətləri Azərbaycan üzərindən keçərək şərqlə qərbi, dünyanın bir çox regionlarını birləşdirir".

Müsahibimizin fikrincə, Azərbaycanın qlobal güclərin maraqlarını uzlaşdırması ölkədə daxili sabitliyin qorunmasını şərtləndirir. Bu sabitliyin nəticəsində isə həm beynəlxalq layihələrin icrası, həm də xarici sərmayələrin ölkəyə gəlişi uğurla təmin olunur.

Azərbaycanın apardığı siyasətin əsas məqsədi regionda sülhün və əmin-amanlığın bərqərar edilməsidir. Ermənistanla sülh sazişinin mətni hazırlansa da, hələ ki imzalanmayıb. Buna baxmayaraq, Azərbaycan regional nəqliyyat infrastrukturunun açılması, yüklərin daşınmasının təmin olunması və gələcəkdə Ermənistana yanacaq satılması imkanları ilə sülhün bərqərar edilməsi istiqamətində praktiki addımlar atır:

"Azərbaycan beynəlxalq təşkilatlarla yanaşı, region dövlətləri ilə də sıx əməkdaşlıq edir. Ölkəmiz coğrafi xəritədə böyük olmasa da, həm regional, həm də geosiyasi baxımdan xüsusi önəm daşıyan bir dövlətdir. Bu, Azərbaycan Prezidentinin apardığı çoxşaxəli siyasətin məntiqi nəticəsidir".

A.Məsiyev qeyd edib ki, həm regionda, həm də geosiyasi müstəvidə diqqət mərkəzində olan bir dövlət kimi, Azərbaycandakı mövcud sabitlik beynəlxalq layihələrin reallaşmasına və irihəcmli sərmayələrin cəlb edilməsinə zəmin yaradır. Azərbaycan bu gün həm regional, həm də geosiyasi səviyyədə tam söz sahibi olan bir dövlətdir.

Zeynəb Rzayeva

Yazı Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanıb

 


Batıgöz reklamMedia İnkişaf

SON XƏBƏRLƏR

02 Iyul 2026