Bakı 
Son açıqlamalar və sahədəki hərəkətlilik göstərir ki, Rusiya Ukrayna müharibəsini nə dondurulmuş münaqişə, nə də yalnız mövcud cəbhə xətti ilə məhdudlaşdırmaq niyyətindədir.
Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrovun Avropa ilə bağlı sərt ritorikası Moskvanın strateji mesajıdır: Rusiya özünü hücum edən tərəf kimi təqdim etmir, lakin Qərbin mümkün hərbi və ya siyasi addımlarına cavabın lokal deyil, genişmiqyaslı olacağını açıq şəkildə bildirir. Bu yanaşma Ukrayna cəbhəsində planlaşdırılan yay hücumu ilə üst-üstə düşür. Slavyansk Kramatorsk və Orixov Zaporojye istiqamətlərində qüvvə və texnika cəmləşdirilməsi Moskvanın cənub və şərqdə əməliyyat təşəbbüsünü ələ almaq niyyətindən xəbər verir.
Eyni zamanda çağırışçılar hesabına ehtiyatların formalaşdırılması onu göstərir ki, Kreml qısa yox, uzunmüddətli hərbi ssenari üzərində işləyir və bu, resurs çatışmazlığına baxmayaraq eskalasiyadan geri çəkilmədiyini sübut edir.
Müharibənin digər mühüm xətti enerji və iqtisadiyyat üzərindən gedən siyasi qarşıdurmadır. Viktor Orbanın Ukraynanı açıq şəkildə düşmən kimi təqdim etməsi Avropa daxilində parçalanmanın dərinləşdiyini göstərir. Budapeşt üçün Rusiya enerji təchizatının kəsilməsi ideoloji deyil, birbaşa sosial və iqtisadi təhlükədir və Orban bunu açıq dillə deməkdən çəkinmir. Bu mövqe Avropa İttifaqının vahid Ukrayna siyasətinin real həyatda nə qədər kövrək olduğunu üzə çıxarır. Paralel olaraq Vaşinqtonun sanksiyalarla enerji bazarını yenidən dizayn etməyə çalışması Rusiya ilə ABŞ arasında müharibənin iqtisadi mərhələsinin hələ bitmədiyini göstərir. Moskva əməkdaşlığa açıq olduğunu desə də, ABŞ administrasiyasının praktiki addımlarının bunun əksini söylədiyini iddia edir.
Diplomatik cəbhədə isə ziddiyyətli, lakin diqqətçəkən siqnallar var. Ukraynanın xarici işlər naziri vasitəsilə səsləndirilən mövqe onu göstərir ki, Kiyev müharibənin taleyini liderlər səviyyəsində həll olunacaq mərhələyə gətirmək istəyir. Volodimir Zelenski və Vladimir Putin arasında birbaşa təmas ideyası hələlik real görünməsə də, bu çağırış ABŞ üzərindən təzyiq yaratmaq məqsədi daşıyır. Ukrayna tərəfinin ümidini Donald Trump faktoruna bağlaması isə Vaşinqtonun daxili siyasi təqviminin müharibənin diplomatik dinamikasına birbaşa təsir etdiyini göstərir. Təhlükəsizlik zəmanətləri, Avropa ölkələrinin mümkün hərbi iştirakı və NATO-nun 5-ci maddəsinə bənzər mexanizmlər ideya səviyyəsində mövcuddur, lakin ABŞ qoşunlarının Ukraynaya yerləşdirilməməsi qərarı Qərbin də riskləri son həddə qədər artırmaq istəmədiyini ortaya qoyur. Bütün bu mənzərə onu göstərir ki, müharibə eyni anda həm genişlənir, həm də mürəkkəbləşir və hərbi eskalasiya ilə diplomatik manevrlər bir-birini paralel şəkildə müşayiət edir.
Ruslan Zəngəzur
