İsti yay aylarının vazkeçilməz sərinliyi olan dondurma uyğun şərtlərdə istehsal olunmadığı və saxlanmadığı zaman bəzi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Dietoloq Betül Merd dondurmanın sağlam istehlakı haqqında məlumat verib.
Bakıvaxtı.az xəbər verir ki, tərkibində kalsium, fosfor və maqnezium kimi minerallarla yanaşı A, B12 və C vitaminləri, zülal da olan dondurma 7-dən 70-ə kimi hər kəsin zövqlə istehlak etdiyi qidadır. Bu gün hər bölgədə yerli istehsalçılar tərəfindən hazırlanan və qatqısız olduğu bilinən dondurmanın tərkibində südə görə 15% çox protein, 4-5 dəfə çox yağ və 3-4 dəfə çox karbohidrat var. Bununla belə, bəzi qablaşdırılmış dondurmaların tərkibində köhnə üsullarla hazırlanmayan qlükoza siropu kimi ləzzət verici maddələr, eləcə də saxlama müddətini uzadan stabilizator və qatılaşdırıcı emulqator kimi məhsullar qida dəyərlərinin məhv edilməməsini təmin edərək bitki yağının və ya süd yağının qısa müddətdə xarab olmasının qarşısını alır. Dondurma tanınmış və etibarlı satıcılardan alınmalıdır. İstehsal və saxlama mərhələlərində ümumi qaydalara riayət etmək, soyuducuların sterilizasiyasına diqqət yetirmək lazımdır. Mikroorqanizmlər süd və süd məhsullarında çox tez çoxalır və istehlak edildikdə sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.
Qaydalara əməl edilmədikdə, dondurma mikroorqanizmlər üçün uyğun inkişaf mühiti formalaşdığından sağlamlıq üçün zərərli qidaya çevrilə bilər. Ona görə də dondurmanın pasterizə olunmuş süddən hazırlanması və müvafiq gigiyenik şəraitdə istehsal edilməsi və saxlanması çox vacibdir. Qablaşdırılmış dondurma alarkən son istifadə müddəti keçmiş və nazirliyin icazəsi olmadan istehsal olunanlardan uzaq durmaq lazımdır. Kalsium və fosfor səbəbiylə məktəb çağındakı uşaqların sümük və diş inkişafına qatqı təmin etdiyi üçün əhəmiyyətli bir qida qaynağı olan dondurma, arıqlamaq istəyənlərin gündəlik qidalanma proqramlarına daxil edilməsi lazım olan bir qida qaynağıdır. 100 qram südlü dondurmada təxminən 190 kalori var ki, bu da un və şəkərdən hazırlanan xəmir şirniyyatları ilə müqayisədə daha aşağı kalorili dəyərə malikdir. 100 qram südlü dondurmada orta hesabla 148 mq. kalsium, 115 mq. fosfor, 63 mq. natrium, 181 mq. kalium, 0,1 mq. dəmir, 440 IU A vitamini, 0,21 mq. Vitamin E, 0,21 mq. Tərkibində B2 vitamini və 0,1 mq niasin var. Həftədə bir və ya iki dəfə qəlyanaltı üçün istehlak edilən dondurma həm də antioksidan xüsusiyyətlərə malikdir.
Bununla belə, dondurmanın tərkibindəki yağ, şəkər və kalori miqdarına diqqət yetirmək lazımdır. İki top yüngül dondurma, 1 porsiya meyvə; 3 qaşıq adi dondurma 1 dilim çörək+1 stəkan süd+1 porsiya meyvəyə bərabərdir. Dondurma həftədə 1-2 dəfə gündəlik pəhrizə əlavə oluna bilər.
Əsas odur ki, tezliyi və miqdarı tənzimləyin. Dondurmanın dadı nə qədər yüksək olarsa, kalorisi və yağ tərkibi də bir o qədər yüksək olar.
Dondurma almadan əvvəl etiket məlumatları mütləq oxunmalıdır. Meyvə və südlü dondurmalarda isə ümumiyyətlə daha az yağ olur.
Ev şəraitində hazırlana bilən limonlu şəkərsiz dondurma resepti: Tərkibi: 1,5 stəkan süd, 1 limonun suyu (Limon çox sulu deyilsə, daha çox istifadə edə bilərsiniz) 1 limonun qabığı, 1 xörək qaşığı bal 1/2 çay qaşığı zerdeçal. Hazırlanması: Bütün inqrediyentləri qarışdırdıqdan sonra qəlibə alıb dondurucuya qoyun. Qarışığı yaxşıca dondurulana qədər dondurucuda saxlayın. Dondurulduqdan sonra qarışığı qida prosessoruna qoyun və qarışdırın. Konsistensiyadan asılı olaraq 4-5 xörək qaşığı süd əlavə edə bilərsiniz. Hazırladığımız qarışığı dondurucuda 30 dəqiqə saxlayıb zövqlə nuş edə bilərik.
Aytac Aslan
















