• Bakı 11° C

    4.76 m/s

  • USD - 1.7

    EUR - 1.8681

    RUB - 2.0687

Nəfəsalma məşqləri və stres

CƏMİYYƏT

01 Oktyabr 2021 | 15:29

Nəfəsalma məşqləri və stres

Nəfəsalma bədən üçün ən vacib həyati funksiyalardan biridir. Qədim cəmiyyətlər üçün nəfəs nəzarətinin insan üzərində böyük təsiri vardı və hər mədəniyyətdə nəfəsalma məşqləri həyata keçirilmişdir. "Nəfəs" və "nəfs" sözləri əslində ruh mənasındadır və adət -ənənələrimizdə öz yerini tutmuşdur.

Nəfəsalma mexanizminə baxsaq, iki əsas müxalifət görürük. Nəfəs almaq və nəfəs vermək. Bu ziddiyyətlərin bir-birlərini qəbul etdikləri vaxt yaşadığımız emosional vəziyyətə görə fərqlənir. Məsələn, stressli bir vəziyyət yaşayan insanın nəfəs alma müddəti ekshalasiya müddətindən daha uzun və daha sürətlidir. Stressli vəziyyətlərdə bədən, adrenalinin sıxdığı əzələlərə əlavə olaraq hava göndərmək üçün tənəffüs müddətini artırır və sürətləndirir. Digər tərəfdən, bədən rahatlaşanda əks reaksiya verir. Məsələn, yuxuya yaxın bir insanı müşahidə etsəniz, son istifadə müddətinin uzandığını və yavaşladığını görəcəksiniz. İstirahət anlarında bədənin rahatlamış əzələlərə hava axını təmin etməsi lazım deyil və nəfəs almaqdan çox vermə prosesini artıra bilər.

Başqa sözlə, nəfəs alma ritmini idarə edərək duyğularımızı idarə edə bilərik. Məsələn, stresli bir ruh halında olduğumuzda (panik atak və ya narahatlıq pozğunluğu olaraq görə bilərsiniz), müəyyən tənəffüs məşqləri edərək bədəndən adrenalinin atılmasına kömək edə bilər və stresdən xilas ola bilərik.

Bir çox nəfəs məşqləri mövcuddur. Bəzi tənəffüs məşqləri balanslı bir ritm təqdim edir və arxasında təqib edilməsi lazım olan başqa bir nəfəs məşqinin müqəddiməsi kimi çıxış edir. Məsələn, balanslaşdırılmış 4-4-4 nəfəs məşqində insan 4 saniyə nəfəs alır, 4 saniyədən sonra nəfəsini tutur və 4 saniyədə nəfəs alır. Nəfəs alma prosesi balanslaşdırılmışdır.

Stress üçün edilməli olan tənəffüs məşqlərinin əsas məntiqi, düşündüyünüz kimi vermə müddətimizi uzatmaqdır. Əvvəlki nümunədə deyildiyi kimi vermə müddətini uzadan yavaş ritmlər yuxu və rahatlama siqnalı verir. Sonra uzun  verən nəfəs məşqləri təbii olaraq stres üçün faydalı olacaq.

Məsələn, 7-11 nəfəs məşqləri ilə insan 7 saniyə nəfəs alır. Daha sonra 12 saniyəlik təbii bir fasilə var və insan 11 saniyə nəfəs almağa başlayır. Əlbəttə ki, bu nəfəs məşqləri edildikdən sonra dərhal işləmir. Vücudumuza təsir edə bilmək üçün ardıcıl bir müddət təkrarlanmalıdır və bədən adrenalini bədəndən çıxaracaq və əks istirahət hormonlarını buraxacaq. Başqa sözlə, orta hesabla 4-5 dəqiqə ərzində 7-11 nəfəs məşqləri edilməlidir.

Uzman klinik psixoloq

Lalə Hüseynova

Bakıvaxtı.az


Batıgöz reklamMedia İnkişaf

SON XƏBƏRLƏR