Bakı 
Alimlər siqareti tərgitməyin ən təsirli üç yolunu açıqlayıblar.
Bakıvaxtı.az xarici mətbuata istinadla xəbər verir ki, yeni hərtərəfli araşdırma siqareti buraxma üsullarının uğurunu müqayisə edib. Bunlardan üçünün vərdişdən qurtulmağın ən təsirli yolu olduğu müəyyən edilib.
Oksford Universitetinin ictimai səhiyyə alimi Jamie Hartmann-Boyce və həmkarları iştirakçıların ən azı 6 ay ərzində siqareti tərgitmə səylərini izləyən 319 araşdırmanı nəzərdən keçiriblər. Bu işlərdə 157 min 179 adam izlənilib.
Siqaretin asılılıq yaradan əsas tərkib hissəsi olan nikotin ən çox istifadə edilən maddələrdən biridir. O, həm də ən çox asılılıq yaradan üçüncü maddədir. Çünki beyinə güclü təsir göstərir.
Məlumatlar göstərir ki, kömək olmadan 100 nəfərdən yalnız 6-sı siqareti uğurla buraxmaq şansına malikdir.
Məlum olub ki, vareniklin və siticin kimi köməkçi vasitələr, həmçinin nikotinli elektron siqaretlər siqareti buraxmaq üçün ən təsirli üç üsuldur.
Vareniklin və sitozin beyindəki nikotin reseptorlarını aktivləşdirir, nikotin tərəfindən aktivləşdirildikdə dopamin ifraz edir. Nikotinin onları aktivləşdirməsinin qarşısını alaraq da işləyir.
Araşdırma nəticəsində məlum olub ki, iki dərmanın effektivliyi demək olar eynidir. Tapıntılara görə, bu üsullarla siqareti buraxmağa çalışan insanların təxminən yüzdə 14-ü 6 ay və ya daha çox müddətdə müvəffəqiyyət qazanır.
Digər ən təsirli strategiya nikotinli elektron siqaretlərdir. Bunların 100 nəfərdən təxminən 14-nə uzun müddət ərzində siqareti tərgitməyə kömək etdiyi müəyyən edilib.
Digər tərəfdən, bəzi mütəxəssislər elektron siqaretlərin tərkibində ağciyər xəstəliklərinə səbəb olan diasetil, nikel, qalay və qurğuşun kimi zərərli maddələrin olduğunu vurğulayır.
Bundan əlavə, nikotin yamaqları və saqqız və ya pastillər kimi iki növ nikotin əvəzedici terapiyanın (NRT) birləşdirilməsinin demək olar ki, bu üç üsul qədər təsirli ola biləcəyi aşkar edilib.
Oksford Universitetindən tədqiqatçı Nicola Lindson deyib ki, lakin yamaq və ya saqqız kimi NRT-nin tək bir formasından istifadə etməklə daha az insan siqareti buraxmağa imkan verib.
NRT-nin hər iki formasından istifadə edən 100 nəfərdən təxminən 12-si müvəffəqiyyətli olduğu halda, NRT-nin yalnız bir formasından istifadə edən 100 nəfərdən 9-u siqareti buraxa bilib. Məlumatlar həmçinin göstərdi ki, nikotinin tədricən azaldılması qəfil dayandırmaqdan bir qədər daha təsirli ola bilər.
Cochrane Database of Systematic Reviews akademik jurnalında dərc edilən tapıntılara görə, bir insanın siqareti buraxmadan əvvəl və ya sonra nikotin müalicəsinə başlaması və ya qəbul etdiyi doza effektivliyə təsir etməyib.
Lindson bildirib ki, siqareti tərgitmək çox çətindir: “Buna kömək edəcək müxtəlif məhsullar var, lakin bu üsulların nisbi effektivliyi uzun müddətdir aydın deyil".
Onun sözlərinə görə, tədqiqat siqareti tərgitmə dünyasını dərindən araşdırır. O, siqaret çəkənlərə, səhiyyə mütəxəssislərinə və siyasətçilərə məlumatlı qərarlar qəbul etmək üçün etibarlı məlumatlar təqdim edir.
Murad Məmmədli
