Bakı 
Azərbaycan və Çin xarici işlər nazirlərinin Pekində keçirilən görüşü iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir. Ceyhun Bayramovun Çin səfəri ikitərəfli münasibətləri möhkəmləndirmə məqsədindən əlavə, eyni zamanda, qlobal və regional siyasətdə Azərbaycan və Çin arasında dialoqun dərinləşməsini nəzərdə tutur.
Çin XİN rəhbəri Van İ ilə aparılan müzakirələr strateji tərəfdaşlığın geniş və çoxşaxəli xarakterini ortaya qoyur. Siyasi dialoqun gücləndirilməsi və əməkdaşlığın müxtəlif sahələrdə intensivləşdirilməsi görüşün əsas gündəmini təşkil edib. Bu görüş Azərbaycanın beynəlxalq arenada daha fəal və strateji mövqelərini gücləndirmək niyyətini nümayiş etdirir.
İkitərəfli əməkdaşlığın siyasi və diplomatik əsaslarının möhkəmləndirilməsi Azərbaycanın Çinlə uzunmüddətli strateji münasibətlərini təmin edir. Hər iki tərəf, regional və beynəlxalq kontekstlərdə əməkdaşlığın əhəmiyyətini vurğulayıb. Bu, xüsusilə Asiya və Avropa arasında enerji, nəqliyyat və ticarət koridorlarının inkişafına töhfə verə bilər. Görüşdə iqtisadi və ticarət əlaqələrinin dərinləşdirilməsi, investisiya imkanlarının artırılması məsələləri geniş müzakirə olunub. Çin və Azərbaycan enerji sektorunda əməkdaşlığın yeni layihələrini nəzərdən keçirirlər. Bu, qlobal enerji bazarında həm tədarük zəncirlərinin diversifikasiyasına, həm də iki ölkənin strateji maraqlarının təmin olunmasına xidmət edə bilər.
Nəqliyyat və əlaqələndirmə koridorları, xüsusilə “Bir Kəmər, Bir Yol” təşəbbüsü çərçivəsində Azərbaycanın tranzit potensialını artırır. Bu, Avropa-Asiya yük daşımalarının sürətlənməsinə və regionda iqtisadi inteqrasiyanın güclənməsinə imkan verir. Görüşdə innovasiya və rəqəmsal inkişaf sahələrində birgə fəaliyyətin təşviqi də xüsusi yer alıb. İki ölkənin texnologiya və startap ekosistemləri arasında əməkdaşlıq qlobal rəqəmsal iqtisadiyyatda yeni imkanlar açır. Bu, həmçinin Azərbaycanın texnoloji transfer və human kapital potensialını artırmağa xidmət edir.
Tərəflər regional təhlükəsizlik məsələlərini də diqqətdə saxlayıblar. Xüsusilə Cənubi Qafqaz, Orta Asiya və Şərqi Avropadakı siyasi və iqtisadi proseslərin ikitərəfli münasibətlərə təsiri müzakirə olunub. Çin üçün Azərbaycan regionda strateji tərəfdaş və enerji marşrutlarının etibarlı əməkdaşı rolunu oynayır. Azərbaycanın isə Çinlə münasibətlərini dərinləşdirməsi beynəlxalq səviyyədə mövqeyinin güclənməsinə kömək edir. Hər iki tərəf çoxtərəfli formatlarda əməkdaşlığın vacibliyini vurğulayıb. Bu, BMT, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı və digər beynəlxalq platformalarda koordinasiyanın genişlənməsinə təkan verə bilər.
İqtisadi sahədə əməkdaşlıq, xüsusilə investisiya və infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsi ikitərəfli ticarət dövriyyəsini artıracaq. Çin şirkətlərinin Azərbaycanın enerji, nəqliyyat və texnologiya sektorlarına investisiyası qlobal iqtisadi maraqların regiona cəlb edilməsinə səbəb olacaq. Eyni zamanda, Azərbaycanın Çin bazarına çıxışı və ixrac imkanları genişlənəcək. Bu əməkdaşlıq həm də regionda digər oyunçular üçün yeni iqtisadi və siyasi balans yarada bilər.
Enerji əməkdaşlığı, xüsusilə neft, qaz və bərpa olunan enerji layihələrini əhatə edir. Azərbaycanın strateji enerji marşrutları Çin üçün Asiya bazarına çıxışda önəmli resurs rolunu oynayır. Bu, Avropa və Asiya arasında enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında vacib rol oynaya bilər. Tərəflər həmçinin rəqəmsal transformasiya və texnologiya sahəsində əməkdaşlığın əhəmiyyətini qeyd ediblər. Çin texnologiya şirkətləri ilə birgə layihələr Azərbaycanın rəqəmsal iqtisadiyyatının sürətlə inkişafına dəstək verəcək.
Nəqliyyat koridorları və logistika əlaqələri, xüsusilə də Bakı-Tbilisi-Qars dəmiryolu layihəsi, Asiya ilə Avropa arasında ticarətin sürətlənməsinə və tranzit imkanlarının genişlənməsinə töhfə verəcək. Bu da qlobal ticarət şəbəkələrinin diversifikasiyası baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Eyni zamanda, innovasiya və startap ekosistemləri sahəsində əməkdaşlıq iki ölkənin gənc və texnoloji potensialını artıracaq. Rəqəmsal iqtisadiyyat və texnologiya sahəsində əməkdaşlıq qlobal bazarda rəqabət qabiliyyətini yüksəldir.
Tərəflər regional məsələlərdə, xüsusilə enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyi, habelə siyasi sabitlik mövzularında fikir mübadiləsi aparıblar. Çin üçün Azərbaycan Cənubi Qafqazda etibarlı strateji tərəfdaşdır. Azərbaycanın isə Çinlə əməkdaşlığı qlobal nüfuzunu artırmaq və beynəlxalq arenada mövqeyini gücləndirmək üçün əhəmiyyətlidir. Bu səfər ikitərəfli münasibətlərin möhkəmlənməsinə və praktik əməkdaşlığın genişləndirilməsinə əlavə töhfə verəcək.
Azərbaycan-Çin əməkdaşlığı qlobal enerji bazarlarında balansın qorunmasına, ticarət və investisiya mühitinin stabilləşməsinə kömək edəcək. Eyni zamanda, regional inteqrasiya təşəbbüsləri, o cümlədən “Bir Kəmər, Bir Yol” və Cənubi Qafqazın tranzit potensialı qlobal logistika şəbəkələrində strateji əhəmiyyət kəsb edir. Çin üçün Azərbaycanın geosiyasi mövqeyi və enerji resursları strateji maraqlar baxımından vacibdir.
İkitərəfli iqtisadi əməkdaşlıq, həmçinin Azərbaycanda yeni iş yerlərinin yaradılması və yerli iqtisadiyyatın diversifikasiyasına töhfə verəcək. Bu, eyni zamanda qlobal ticarət və investisiya axınlarının regiona yönəlməsini təşviq edir. Görüşdə vurğulanan investisiya imkanları və infrastruktur layihələri, xüsusilə enerji və nəqliyyat sektorlarında, qlobal iqtisadi maraqların Azərbaycan ərazisindən keçməsinə şərait yaradır.
Tərəflər gənclərin təhsili, texnoloji inkişaf və innovasiya sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi imkanlarını da müzakirə ediblər. Bu, uzunmüddətli perspektivdə iki ölkənin strateji tərəfdaşlığını daha da gücləndirəcək. Eyni zamanda, regional sabitliyin təmin olunmasında əməkdaşlığın rolu xüsusi qeyd olunub. Azərbaycanın Çin ilə əməkdaşlığı regiondakı digər oyunçular üçün nümunəvi model ola bilər.
Görüş həmçinin qlobal siyasi dialoqun gücləndirilməsinə, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində koordinasiyanın artırılmasına töhfə verəcək. Tərəflər çoxtərəfli platformalarda əməkdaşlığın vacibliyini vurğulayıblar. Bu, qlobal təhlükəsizlik, enerji və iqtisadi məsələlərdə strateji koordinasiyanın artırılmasına şərait yaradacaq.
Sonda Ceyhun Bayramovun Pekin səfəri Azərbaycan-Çin münasibətlərində yeni mərhələnin başlanğıcını simvolizə edir. Bu səfər ikitərəfli əlaqələrin həm siyasi, həm də iqtisadi sahələrdə dərinləşdirilməsi üçün zəmin yaradır. Görüş həmçinin qlobal və regional siyasətdə Azərbaycan və Çin arasında əməkdaşlığın artan əhəmiyyətini nümayiş etdirir. Tərəflər qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsinə və uzunmüddətli strateji tərəfdaşlığın təmin olunmasına önəm verirlər.
Bu əməkdaşlıq regional inteqrasiya, qlobal ticarət və investisiya imkanlarının genişləndirilməsi, eləcə də enerji və rəqəmsal sahədə yeni layihələrin təşviqi baxımından əhəmiyyətlidir. Azərbaycan və Çin arasında strateji tərəfdaşlığın güclü dinamikası, siyasi dialoq və əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi ilə qlobal və regional səviyyədə nüfuz artırır. Sonda qeyd etmək olar ki, bu görüş hər iki tərəf üçün həm praktik, həm də strateji əhəmiyyət daşıyır və gələcəkdə geniş miqyaslı əməkdaşlığın inkişafına zəmin yaradır.
Əli Hüseynov
