Makronun sərhəd marşrutu niyə həssas məsələyə çevrildi?

Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun İrəvanda keçirilən Avropa Siyasi Birliyi sammitindən sonra Ermənistan-Türkiyə sərhədindən keçərək Ankaraya gedə biləcəyi barədə yayılan iddialar regionda geniş müzakirələrə səbəb olub.

Türkiyə tərəfi isə bu barədə rəsmi məlumatlarının olmadığını açıqlayaraq xəbərlərə məsafəli yanaşıb. Xüsusilə məlumatlarda “Azərbaycanla məsləhətləşmələrdən sonra bu ssenaridən imtina olunması” detalının yer alması Ankara-Bakı koordinasiyasının region siyasətində nə qədər həssas əhəmiyyət daşıdığını bir daha göstərir. Çünki Ermənistan üzərindən Türkiyəyə keçid sadəcə texniki marşrut məsələsi deyil, həm də ciddi siyasi və diplomatik simvoldur.

Makronun mümkün sərhəd keçidi ideyası Fransanın son illərdə Cənubi Qafqazda oynamağa çalışdığı rolun davamı kimi qiymətləndirilə bilərdi. Paris xüsusilə Ermənistanla yaxın münasibətlər fonunda regionda siyasi təsir imkanlarını genişləndirməyə çalışır. Lakin Türkiyə üçün məsələ yalnız Fransa-Ermənistan əlaqələri ilə məhdudlaşmır. Ankara postmüharibə dövründə Azərbaycanla strateji koordinasiyanı regional siyasətin əsas sütunlarından birinə çevirib. Buna görə də Ermənistan-Türkiyə xəttində atılan hər addımın Bakı ilə münasibətlərə necə təsir göstərəcəyi diqqətlə hesablanır.

Digər tərəfdən, Ermənistan-Türkiyə normallaşması hələ tam etimad mərhələsinə keçməyib. Kommunikasiyaların açılması və münasibətlərin normallaşdırılması ilə bağlı siyasi mesajlar verilsə də, proses təhlükəsizlik və regional balans faktorlarından ciddi şəkildə asılı qalır. Makron kimi açıq şəkildə Ermənistanı dəstəkləyən bir liderin Ermənistan-Türkiyə sərhədindən simvolik keçidi Azərbaycanda və regionda fərqli siyasi mesaj kimi qəbul oluna bilərdi. Ankara da görünür bu riskləri nəzərə alaraq daha ehtiyatlı davranmağa üstünlük verib.

Ümumilikdə, bu hadisə göstərir ki, Cənubi Qafqazda artıq təkcə böyük siyasi qərarlar deyil, diplomatik jestlər və səfər marşrutları belə geosiyasi məna daşıyır. Regionda hər addım Türkiyə-Azərbaycan strateji tərəfdaşlığı, Fransa-Ermənistan yaxınlaşması və normallaşma proseslərinin gələcəyi kontekstində qiymətləndirilir. Ankara isə bir tərəfdən Qərblə münasibətləri balanslaşdırmağa, digər tərəfdən isə Bakı ilə strateji xətti qorumağa çalışır.

Züriyə Qarayeva