Azərbaycan və İran prezidentlərinin son günlərdəki bəyanatları həm regionda, həm də Güney Azərbaycanda ciddi müzakirələrə səbəb olub. İran Prezidenti Məsud Pezeşkiyanın Tehranda söylədiyi “Biz azərbaycanlılarla qohumuq, qardaşıq. Sərhədləri imperyalistlər çəkib, əks halda biz ayrılmazdıq” sözlərindən bir neçə gün sonra Prezident İlham Əliyevin verdiyi “Mən və Pezeşkiyan hər ikimiz bir qan və bir dildən gəlmişik, hər ikimiz azərbaycanlıyıq” bəyanatı diqqətdən kənarda qalmadı.
Siyasi şəhçilər bu açıqlamaların sadəcə milli kimlik vurğusu olmadığını, arxasında həm Tehran, həm də Bakı üçün mühüm siyasi mesajların dayandığını qeyd edirlər.
Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a danışan Güney Azərbaycanlı milli aktivist Elyar Türkər də məsələyə geniş münasibət bildirib.
Onun sözlərinə görə, hər iki prezidentin açıqlamaları ilk baxışda azərbaycanlıların etnik bağlarına vurğu kimi görünsə də, əslində geosiyasi fon nəzərə alınmalıdır:
“Son günlərdə İran rəsmiləri dəfələrlə Azərbaycanı İsraillə əməkdaşlıqda ittiham etdilər. Bu kontekstdə Pezeşkiyanın azərbaycanlı kimliyinə istinad etməsi təsadüfi deyil. Tehran bu gedişlə Bakı ilə Təl-Əviv arasında məsafə yaratmaq, Azərbaycan–İsrail strateji münasibətlərinə kölgə salmaq istəyir".
Elyar Türkər əlavə edib ki, Prezident İlham Əliyevin Pezeşkiyan barədə müsbət fikirlər səsləndirməsi sevindirici haldır:
“Azərbaycan prezidenti bu yanaşma ilə ilk növbədə Güney Azərbaycanın türklərinə bir mesaj verir: "Sizdən olan hər kəs bizim üçün hörmətlidir". Digər tərəfdən isə Pezeşkiyanın azərbaycanlı kimliyini ön plana çıxarmaqla İran daxilində Azərbaycana münasibətdə daha müsbət yanaşmaların formalaşmasına şərait yaratmaq istəyir”.
Elyar Türkər: "Azərbaycan Respublikasının güclənməsi, güclü Azərbaycan Güney Azərbaycan türkləri üçün həm ümid, həm də nümunədir"
Həmsöhbətimiz vurğulayıb ki, bütün bunlara baxmayaraq, İranın Azərbaycan siyasətində son qərar sahibi nə Pezeşkiyan, nə də başqa məmurlardır:
“Burada son söz sahibi Xamenei və SEPAH-dır. Son 35 ilin təcrübəsi – xüsusilə Qarabağ müharibələrinin hər iki mərhələsində və Zəngəzur dəhlizi məsələsində açıq şəkildə göstərdi ki, İran hakimiyyəti heç vaxt Azərbaycan Respublikasının inkişafını istəməyib. Əksinə, hər vasitə ilə onun qarşısında dayanmağa hazır olub”.
Müsahibimizin fikrincə, bu siyasətin əsas səbəbi Güney Azərbaycan faktorudur:
“Azərbaycan Respublikasının güclənməsi Güney Azərbaycan türkləri üçün həm ümid, həm də nümunədir. Bu isə xalqımızın beynində qaçılmaz bir sual yaradır: ‘Niyə biz müstəqil olmayaq və inkişaf etməyək?’ Məhz bu həqiqət İran rejimi üçün dözülməzdir və onun mövcudluğu üçün birbaşa təhdid təşkil edir”.
Əli Hüseynov