Bakı 
Martın 3-də Bakı Konqres Mərkəzində Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurasının 12-ci və Yaşıl Enerji Məşvərət Şurasının 4-cü iclasları keçirildi. Bu tədbir təkcə texniki enerji toplantısı deyil, həm də ciddi geosiyasi və strateji məna daşıyan platformadır.
Tədbirdə prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın enerji siyasətində ardıcıllığı və uzunmüddətli baxışı nümayiş etdirdi. Ardınca Avropa İttifaqının energetika və mənzil tikintisi üzrə komissarı Dan Jorgensen çıxış edərək Brüsselin bu layihələrə verdiyi siyasi dəstəyi bir daha təsdiqlədi. 27 ölkə, 11 beynəlxalq maliyyə institutu və 49 enerji şirkətinin iştirakı göstərir ki, Bakı artıq regional yox, geniş Avrasiya enerji dialoqunun mərkəzlərindən birinə çevrilib.
Cənub Qaz Dəhlizi artıq illərdir Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. 2015-ci ildən keçirilən nazirlər toplantıları layihənin institusional əsaslarını möhkəmləndirib və tərəfdaşlıq mexanizmini davamlı saxlayıb. Bu dəfə isə müzakirələrin “davamlı uğur və yeni inkişaf mərhələsi” çərçivəsində aparılması təsadüfi deyil. Çünki məsələ artıq yalnız qaz nəqli ilə məhdudlaşmır. Marşrutların genişləndirilməsi, ötürmə gücünün artırılması və uzunmüddətli müqavilə mexanizmləri gündəmdədir. Azərbaycan bu kontekstdə həm etibarlı təchizatçı, həm də tranzit təhlükəsizliyinin təminatçısı kimi çıxış edir. Bu isə Avropa ilə strateji qarşılıqlı asılılığın dərinləşməsi deməkdir.
Eyni zamanda “Yaşıl enerji layihələri” üzrə plenar sessiyanın keçirilməsi enerji gündəliyinin dəyişdiyini göstərir. Əgər əvvəlki mərhələ qaz üzərində qurulmuşdusa, indi paralel olaraq bərpaolunan enerji və yaşıl bağlantı layihələri müzakirə olunur. Azərbaycan-Avropa İttifaqı Yaşıl Bağlantı üzrə İnvestisiya dəyirmi masasının təşkili onu göstərir ki, Bakı yalnız ənənəvi enerji ixracatçısı kimi qalmaq niyyətində deyil. Günəş və külək potensialı, Xəzər dənizində yaşıl enerji imkanları və elektrik ixracı perspektivləri artıq konkret investisiya müzakirələrinə çıxarılır. Bu, enerji diplomatiyasının qazdan yaşıl keçidə paralel transformasiya mərhələsidir.
Toplantının sonunda keçiriləcək mətbuat konfransı isə sadəcə formal yekun deyil, siyasi mesaj platforması olacaq. Çünki hazırkı beynəlxalq enerji mühitində sabit və proqnozlaşdırıla bilən tərəfdaşlıq xüsusi dəyər daşıyır.
Bakıdakı iclaslar göstərir ki, Azərbaycan enerji məsələsini yalnız iqtisadi layihə kimi yox, strateji əməkdaşlıq aləti kimi idarə edir. Bu format həm Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verir, həm də Azərbaycanın regional liderlik mövqeyini gücləndirir. Enerji artıq təkcə resurs deyil, diplomatiya, təhlükəsizlik və uzunmüddətli siyasi əməkdaşlıq platformasına çevrilib.
Züriyə Qarayeva
