Bakı 
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidanın Qətərə səfəri Yaxın Şərqdə gərginliyin davam etdiyi bir dövrə təsadüf edir. Son aylarda regionda baş verən hadisələr göstərir ki, hərbi qarşıdurmalarla yanaşı, diplomatik fəallıq da yeni mərhələyə qədəm qoyub.
Qəzza zolağındakı humanitar böhran, İran və İsrail arasında davam edən qarşıdurmanın yaratdığı təhlükəsizlik riskləri, enerji marşrutlarının gələcəyi və regional sabitlik məsələləri Türkiyə ilə Qətərin gündəliyində əsas yer tutur. Bu baxımdan Doha görüşü iki ölkə arasında növbəti ikitərəfli təmasdan daha geniş geosiyasi məna daşıyır.
Son illər Türkiyə və Qətər Yaxın Şərqdə bir çox məsələlərdə oxşar mövqedən çıxış edən və sıx koordinasiya nümayiş etdirən tərəfdaşlara çevriliblər. Hər iki ölkə diplomatik vasitəçilik təşəbbüslərində fəal iştirak edir, regional böhranların siyasi yollarla həllini dəstəkləyir və müxtəlif beynəlxalq platformalarda koordinasiyalı fəaliyyət göstərir. Məhz buna görə də Hakan Fidanın Dohaya səfəri regiondakı son proseslər fonunda mövqelərin yenidən uzlaşdırılması və gələcək addımların müəyyənləşdirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Görüşün diqqət çəkən tərəflərindən biri də Türkiyənin son dövrlər həyata keçirdiyi çoxşaxəli diplomatiyanın davamı olmasıdır. Ankara eyni vaxtda həm Körfəz ölkələri, həm Avropa dövlətləri, həm də ABŞ ilə aktiv siyasi dialoqu qorumağa çalışır. Bu yanaşma Türkiyənin yalnız hadisələri izləyən deyil, onların gedişinə təsir göstərməyə çalışan regional aktor kimi çıxış etdiyini nümayiş etdirir. Qətər isə uzun illərdir müxtəlif münaqişələrdə vasitəçi rolunu oynayan və qarşıduran tərəflər arasında dialoq platforması yaradan ölkə kimi tanınır. Bu səbəbdən Ankara və Dohanın koordinasiyası regionun gələcək siyasi proseslərinə təsir göstərə biləcək mühüm amillərdən biri hesab olunur.
Səfərin digər mühüm aspekti regional təhlükəsizlik məsələləridir. İran ətrafında davam edən gərginlik, Hörmüz boğazı ilə bağlı risklər, enerji təhlükəsizliyi və Qəzza böhranının genişlənmə ehtimalı Yaxın Şərqdə bütün dövlətləri daha sıx məsləhətləşmələr aparmağa vadar edir. Türkiyə və Qətərin bu məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparması göstərir ki, region ölkələri yalnız böhrana reaksiya vermək deyil, mümkün eskalasiyanın qarşısını almaq üçün diplomatik mexanizmləri gücləndirməyə çalışırlar.
Bununla yanaşı, Ankara bu səfərlə həm də beynəlxalq ictimaiyyətə mühüm mesaj verir. Türkiyə Yaxın Şərqdə sabitliyin yalnız hərbi vasitələrlə deyil, siyasi dialoq, regional əməkdaşlıq və qarşılıqlı etimad əsasında mümkün olduğunu vurğulayır. Hakan Fidanın intensiv diplomatik təmasları da Ankaranın regional problemlərin həllində daha fəal rol oynamaq niyyətini nümayiş etdirir.
Nəticə etibarilə, Hakan Fidanın Qətərə səfəri təkcə Türkiyə–Qətər münasibətlərinin növbəti mərhələsi deyil. Bu səfər Yaxın Şərqdə dəyişən geosiyasi reallıqlar fonunda regional aktorların yeni təhlükəsizlik yanaşmalarını, diplomatik koordinasiya səylərini və böhranların siyasi yollarla idarə olunmasına verdiyi önəmi əks etdirən mühüm hadisə kimi qiymətləndirilə bilər.
Züriyə Qarayeva
