Ermənistanda keçirilən parlament seçkilərinin nəticələri göstərdi ki, Nikol Paşinyanın hakim “Vətəndaş müqaviləsi” Partiyası yenidən üstünlük qazanaraq siyasi hakimiyyətini qoruyub.
İlkin nəticələrə görə, Paşinyanın partiyası təxminən 50.25 faiz (61 mandat) səs toplayıb, əsas rəqibi Samvel Karapetyanın “Güclü Ermənistan” bloku isə 23.31 faiz (28 mandat) nəticə göstərib. Robert Köçəryanın “Ermənistan” bloku da 9.78 faiz səslə (11 mandat) parlamentə düşən əsas qüvvələrdən biri olub. Seçici fəallığı isə təxminən 60 faizə yaxın qeydə alınıb.
Bu nəticə ilk növbədə onu göstərir ki, Ermənistan cəmiyyəti Qarabağ mövzusunda ağır psixoloji məğlubiyyət yaşasa da, revanşist ritorikanı hakimiyyətə qaytarmaq istəmədi. Paşinyanın qələbəsi onun şəxsən sevilməsindən daha çox, alternativlərin cəmiyyət üçün daha riskli görünməsi ilə bağlıdır. Seçici keçmiş hakimiyyət çevrələrinin, Rusiyaya yaxın siyasi qüvvələrin və oliqarxik qrupların geri dönüşünə ehtiyatla yanaşdı. Yəni bu seçki Ermənistan üçün “Paşinyana sevgi” seçkisi yox, daha çox “köhnə sistemə qayıtmamaq” seçkisi oldu.
Seçkilərin əsas geosiyasi mənası Ermənistanın Rusiya orbitindən tam çıxması deyil, amma Moskvadan məsafələnmə xəttinin davam etməsidir. Paşinyanın qələbəsi Qərblə əməkdaşlıq, Avropa İttifaqı ilə yaxınlaşma, Azərbaycan və Türkiyə ilə normallaşma siyasətinə müəyyən mandat verir. Lakin nəticələr Paşinyana tam sərbəstlik də vermir. Çünki o, konstitusiya dəyişiklikləri üçün lazım olan çox güclü parlament üstünlüyünü əldə etməyib. Bu isə Azərbaycanla yekun sülh sazişi baxımından mühüm məqamdır. Reuters və AP də qeyd edir ki, Paşinyanın partiyası qalib gəlsə də, konstitusiya dəyişiklikləri üçün tələb olunan superçoxluğu əldə etməyib.
Azərbaycan baxımından Paşinyanın qalib gəlməsi prinsipcə daha proqnozlaşdırıla bilən ssenaridir. Çünki hazırkı Ermənistan hakimiyyəti Qarabağın Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində tanınması, sərhədlərin delimitasiyası, kommunikasiya xətlərinin açılması və sülh sazişi üzrə danışıqlar xəttini davam etdirir. Müxalifətin güclənməsi isə bu prosesi ləngidə, daxili siyasi təzyiqi artıra və revanşist ritorikanı yenidən gündəmə gətirə bilərdi. Buna görə də Paşinyanın qələbəsi Bakı üçün avtomatik sülh demək olmasa da, danışıqlar prosesinin davamlılığı baxımından daha münasib siyasi mənzərə yaradır.
Amma seçkilərin nəticələri Ermənistan daxilində parçalanmanın da dərin olduğunu göstərdi. Pro-Rusiya və revanşist mövqeyə yaxın qüvvələrin birlikdə ciddi səs toplaması Paşinyanın qarşısında daimi daxili təzyiq yaradacaq. Bu qüvvələr sülh sazişini, konstitusiya dəyişikliklərini, Türkiyə ilə normallaşmanı və Zəngəzur dəhlizi məsələsini hakimiyyətə qarşı siyasi alət kimi istifadə etməyə çalışacaqlar. Ona görə də Paşinyanın növbəti mərhələdə əsas problemi yalnız Azərbaycanla danışıqlar olmayacaq; o, həm də Ermənistan cəmiyyətini sülhə hazırlamaq məcburiyyətində qalacaq.
Nəticə etibarilə, bu seçkilər Ermənistan üçün hakimiyyətin dəyişməsi deyil, kursun davam etməsi ilə nəticələndi. Paşinyan qalib gəldi, amma mütləq siyasi rahatlıq qazanmadı. O, sülh gündəliyini davam etdirmək üçün mandat aldı, lakin bu mandat daxili müqavimətsiz deyil. Azərbaycan üçün əsas məsələ isə bu nəticədən sonra Ermənistanın verdiyi siyasi bəyanatları real hüquqi addımlara çevirməsidir: konstitusiya iddialarının aradan qaldırılması, sülh sazişinin imzalanması, sərhədlərin tanınması və kommunikasiyaların açılması. Bu addımlar atılmasa, Paşinyanın qələbəsi yalnız seçki nəticəsi kimi qalacaq; real regional dönüş nöqtəsinə çevrilməyəcək.
Züriyə Qarayeva
Bakı 



