Bakı 
Müasir əmək bazarında insanların bütün peşə həyatı boyunca yalnız bir işdə və ya hətta bir sahədə çalışması getdikcə daha az rast gəlinən haldır.
Bakıvaxtı.az valyuta.az-a istinadən xəbər verir ki, daha yüksək gəlir, peşəkar inkişaf, iş və şəxsi həyat arasında balans, yaxud sadəcə fərqli sahədə özünü sınamaq istəyi insanları karyera dəyişikliyi barədə düşünməyə vadar edə bilər.
Lakin yeni karyeraya başlamaq emosional qərarla atılacaq addım deyil.
Mövcud işdən ayrılmadan əvvəl maliyyə vəziyyətindən şəxsi bacarıqlara qədər bir sıra amilləri qiymətləndirmək lazımdır:
1. Qərarı özünüz üçün verdiyinizə əmin olun
Karyera dəyişikliyinin başlanğıc nöqtəsi insanın öz istəklərini müəyyənləşdirməsidir. Başqalarının “daha yaxşı iş tapa bilərsən” və ya “bu sahədən ayrılmalısan” kimi fikirləri qərar vermək üçün əsas səbəb olmamalıdır.
İlk növbədə mövcud işinizdən niyə narazı olduğunuzu müəyyənləşdirmək lazımdır. Problem konkret şirkətdədir, yoxsa ümumilikdə seçdiyiniz peşədə? Yeni iş həqiqətən həyat keyfiyyətinizi yaxşılaşdıracaqmı? Dəyişiklik hansı üstünlükləri və riskləri özü ilə gətirəcək?
Bu suallara verilən cavablar yeni şirkət axtarmaqla tamamilə başqa peşəyə keçmək arasında seçim etməyə kömək edə bilər.
2. Nə istədiyinizi dəqiqləşdirin
Hansı istiqamətə getmək istədiyinizi bilmədən karyeranı dəyişmək yeni problemlər yarada bilər. Buna görə işdən ayrılmadan əvvəl növbəti mərhələdə nə istədiyinizi mümkün qədər konkret müəyyənləşdirmək vacibdir.
Məsələn, məqsədiniz daha yüksək əməkhaqqı, çevik iş qrafiki, rəhbər vəzifə, daha yaradıcı fəaliyyət və ya tamamilə yeni peşə ola bilər.
Qərar verməkdə çətinlik çəkirsinizsə, gündəlik iş təzyiqindən qısa müddət uzaqlaşaraq prioritetlərinizi nəzərdən keçirmək faydalı ola bilər. Əsas məqsəd tələsik qərar deyil, hansı istiqamətin sizə uyğun olduğunu aydınlaşdırmaqdır.
3. Əvvəlcədən plan hazırlayın
Karyera dəyişikliyində ən böyük risklərdən biri mövcud işi tərk edib daha sonra nə edəcəyinizi düşünməkdir.
Yeni sahəyə keçmək istəyirsinizsə, əvvəlcədən fəaliyyət planı hazırlamaq daha məqsədəuyğundur. Yeni peşə əlavə təhsil və ya sertifikat tələb edirmi? İş tapmaq nə qədər vaxt apara bilər? Keçid dövründə gəliriniz azalarsa, xərclərinizi necə qarşılayacaqsınız?
Əsas planla yanaşı alternativ variantın olması da vacibdir. Gözlədiyiniz iş təklifi baş tutmadıqda maliyyə və karyera baxımından çətin vəziyyətə düşməmək üçün ehtiyat ssenari hazırlamaq riski azalda bilər.
4. Maliyyə prioritetlərinizi nəzərə alın
Yeni iş yalnız maraqlı və perspektivli görünməməli, şəxsi maliyyə vəziyyətinizə də uyğun olmalıdır.
İpoteka və digər kredit ödənişləri, ailə xərcləri, yığım və pensiya planları kimi öhdəlikləriniz varsa, karyera dəyişikliyinin gəlirlərinizə necə təsir göstərəcəyini əvvəlcədən hesablamaq vacibdir.
Digər tərəfdən, bacarıqlarınız və təcrübəniz mövcud əməkhaqqınızdan daha yüksək gəlir əldə etməyə imkan verirsə, uzun müddət eyni vəzifədə qalmaq da maliyyə baxımından əlverişsiz ola bilər.
Məqsəd yalnız yüksək maaş deyil, peşəkar məmnunluqla maliyyə sabitliyi arasında uyğun balans tapmaqdır.
5. Güclü tərəflərinizi müəyyənləşdirin
İllərlə bir sahədə çalışmaq insanın yalnız həmin peşəyə uyğun olduğu demək deyil. Bir çox bacarıq müxtəlif sektorlarda istifadə oluna bilər.
Məsələn, satış sahəsində çalışan şəxsin ünsiyyət və danışıqlar bacarıqları marketinqdə, layihələrin idarə edilməsində və ya biznesin inkişafında da faydalı ola bilər. Eyni şəkildə analitik düşüncə, komanda idarəetməsi, problem həlli və texniki biliklər fərqli peşələrə keçidi asanlaşdıra bilər.
Yeni sahəyə müraciət edərkən əvvəlki vəzifənizin adından daha çox, həmin işdə qazandığınız bacarıqların yeni işə necə fayda verəcəyini göstərmək önəmlidir.
6. Peşənizə olan marağınızı yenidən qiymətləndirin
Bəzən insan peşəsini deyil, işlədiyi mühiti dəyişməlidir. Ağır iş qrafiki, rəhbərliklə problemlər, inkişaf imkanlarının olmaması və uzunmüddətli yorğunluq insanın ümumilikdə öz peşəsindən bezdiyini düşünməsinə səbəb ola bilər.
Tamamilə yeni sahəyə keçməzdən əvvəl özünüzdən soruşun: Mən bu işi artıq sevmirəm, yoxsa sadəcə hazırkı iş yerimdən narazıyam?
Problem şirkətlə bağlıdırsa, eyni peşəni daha uyğun təşkilatda davam etdirmək daha doğru seçim ola bilər. Peşənin özünə maraq tamamilə itib və başqa fəaliyyət sizi daha çox cəlb edirsə, karyera dəyişikliyi daha əsaslı seçimə çevrilə bilər.
7. Qorxunun qərar verməsinə imkan verməyin
Yeni sahəyə keçmək qeyri-müəyyənlik deməkdir. Maaşın azalması, yeni iş tapa bilməmək, sıfırdan başlamaq və uğursuzluq ehtimalı insanı karyera dəyişikliyindən çəkindirə bilər.
Bu narahatlıqlar normal olsa da, qərarın yalnız qorxu əsasında verilməsi uzunmüddətli imkanların itirilməsinə səbəb ola bilər. Digər tərəfdən, riskləri nəzərə almadan işdən ayrılmaq da düzgün yanaşma deyil.
Daha sağlam strategiya riskləri müəyyənləşdirmək, mümkün qədər azaltmaq və sonra qərar verməkdir. Ailə və dostların dəstəyi, eləcə də həmin sahədə çalışan insanlarla məsləhətləşmək keçid prosesini asanlaşdıra bilər.
Karyera dəyişikliyi qaçış deyil, planlı seçim olmalıdır
Karyeranı dəyişmək insanın peşə həyatında verdiyi ən mühüm qərarlardan biri ola bilər. Buna görə yeni işin yalnız daha yüksək maaş və ya daha cəlbedici vəzifə təklif etməsinə baxmaq kifayət deyil.
Doğru qərar şəxsi maraqlar, bacarıqlar, maliyyə öhdəlikləri, gələcək perspektivlər və mümkün risklər birlikdə qiymətləndirildikdə verilə bilər. Ən vacibi isə mövcud işdən sadəcə uzaqlaşmağa deyil, hansı karyeraya doğru irəlilədiyinizi bilməyə çalışmaqdır.
