Bakı 
“Space Exploration Technologies” (“SpaceX”) iyunun ortalarında tarixdə ən böyük ilkin kütləvi təklif (IPO) rekordunu yeniləyib.
Bakıvaxtı.az xəbər verir ki, o vaxtdan şirkətin səhmləri yüksək volatillik nümayiş etdirib. Əvvəlcə bir səhm üçün təxminən 225 dollara yüksələn qiymət daha sonra kəskin azalaraq 104 dollara düşüb. Hazırda səhmlər 143 dollar səviyyəsindədir ki, bu da IPO qiymətindən bir qədər yüksəkdir.
Şirkətin baş direktoru İlon Maskın proqnozu özünü doğruldarsa, “SpaceX” qarşıdakı bir neçə il ərzində əhəmiyyətli nəticələr göstərə bilər.
Mask bu yaxınlarda bildirib ki, “SpaceX” 2030-cu ilədək illik gəlirini 1 trilyon dollara çatdırmağı gözləyir.
Şirkətin ikinci rübdə cəmi 7,8 milyard dollar gəlir əldə etdiyi, analitiklərin isə cari il üçün 44,63 milyard dollarlıq gəlir proqnozlaşdırdığı nəzərə alınarsa, bu, olduqca iddialı hədəfdir.
“SpaceX” bu göstəriciyə çatmaya bilər. Bununla belə, “Amazon” və “Walmart”ın 1 trilyon dollarlıq illik gəlir həddinə çatmaq ehtimalının daha yüksək olduğu bildirilir.
1. “Amazon”
“Amazon” 2025-ci ildə 716,9 milyard dollar gəlir əldə edib. Şirkətin 2030-cu ilədək 1 trilyon dollarlıq həddə çatması üçün illik mürəkkəb artım tempinin (CAGR) 6,88% olması kifayətdir.
Cari ilin göstəriciləri isə bundan xeyli yüksəkdir. 2026-cı ilin ilk altı ayında “Amazon”un gəlirləri əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 18% artaraq 382,1 milyard dollara çatıb. Bu səbəbdən şirkətin 1 trilyon dollarlıq illik gəlir həddinə hətta 2030-cu ildən əvvəl çatması mümkündür.
“Amazon” ABŞ-nin elektron ticarət bazarında lider mövqeyini qoruyur. Pərakəndə satış əməliyyatlarının daha böyük hissəsinin internetə keçməsi şirkətin gələcək inkişafına dəstək verə bilər.
Elektron ticarət hələ də “Amazon”un satışlarının əsas hissəsini formalaşdırsa da, bu biznes yüksək mənfəət marjasına malik deyil. Şirkət süni intellektə əsaslanan müxtəlif həllər vasitəsilə səmərəliliyi artırmağa çalışır. Pərakəndə satış biznesində süni intellekt hesabına əldə ediləcək hətta kiçik məhsuldarlıq artımı belə mənfəət marjasına və ümumi gəlirliliyə müsbət təsir göstərə bilər.
Bununla belə, “Amazon”un ən mühüm inkişaf istiqamətlərindən biri “Amazon Web Services” (“AWS”) bulud platformasıdır. Son rüblərdə bu bölmənin satış artımının sürətləndiyi müşahidə olunur.
“AWS” bulud hesablamaları bazarında liderdir. “Amazon”un baş direktoru Endi Cessinin sözlərinə görə, informasiya texnologiyalarına çəkilən xərclərin 85%-i hələ də şirkətlərin öz daxili infrastrukturunun payına düşür. Bu isə bulud xidmətlərinin gələcək inkişafı üçün geniş imkanların qaldığını göstərir.
Bundan başqa, “Amazon” özünün hazırladığı süni intellekt çiplərinin istifadəsini artırmaqla bulud biznesinin mənfəət marjasını yüksəldə bilər. Şirkət həmin çiplərin kənar müştərilərə satışını da nəzərdən keçirir.
Məqalə müəllifinin fikrincə, “Amazon”un inkişaf üçün böyük potensialı qalır və şirkətin illik gəliri 1 trilyon dollara çatan ilk şirkət olması ehtimalı yüksəkdir.
2. “Walmart”
“Walmart”ın 31 yanvar 2026-cı ildə başa çatan 2026-cı maliyyə ilində gəlirləri 713,2 milyard dollar təşkil edib. Bu, əvvəlki illə müqayisədə 4,7% artım deməkdir.
Şirkətin 2031-ci ilin yanvarında başa çatacaq maliyyə ilinə qədər 1 trilyon dollar gəlir əldə etməsi üçün illik mürəkkəb artım tempinin təxminən 7% olması lazımdır. Məqalə müəllifi bunun asan olmayacağını və “Walmart”ın həmin həddə daha real olaraq 2032-ci ilin yanvarında başa çatacaq maliyyə ilində çata biləcəyini düşünür.
Bununla yanaşı, şirkətin səhmlərinə uzunmüddətli investisiya üçün bir sıra müsbət amillər göstərilir. “Walmart” sürətli artım axtaran investorlar üçün ən cəlbedici seçim olmaya bilər, lakin şirkət müxtəlif iqtisadi şəraitlərdə dayanıqlılığını qoruyan biznes modelinə malikdir.
Pərakəndə satış sektoru çətinliklərlə üzləşdikdə belə, “Walmart” əksər rəqiblərindən daha yaxşı nəticələr göstərə bilir. Bunun əsas səbəblərindən biri şirkətin məhsulları daha aşağı qiymətlərlə təklif etmək imkanına malik olmasıdır. Böyük miqyası “Walmart”a təchizatçılarla daha sərfəli müqavilələr bağlamağa və əldə olunan qənaətin bir hissəsini müştərilərə ötürməyə imkan verir.
Şirkət həmçinin geniş mağaza şəbəkəsindən faydalanır. ABŞ əhalisinin təxminən 90%-i “Walmart” mağazalarından birinin 10 mil, yəni təxminən 16 kilometr radiusunda yaşayır. Geniş məhsul çeşidi ilə birlikdə bu amil şirkəti istehlakçıların böyük hissəsi üçün əlçatan edir.
Bu üstünlüklər “Walmart”ın elektron ticarət biznesi üçün də əhəmiyyətlidir. Şirkət ABŞ-nin elektron ticarət bazarında yalnız “Amazon”dan geri qalır. Son illərdə “Walmart”ın onlayn satışları daha sürətlə artır. Elektron ticarət əməliyyatlarının ənənəvi mağaza satışları ilə müqayisədə daha yüksək mənfəət marjasına malik olması uzunmüddətli perspektivdə şirkətin gəlirliliyini yüksəldə bilər.
“Walmart”ın daha yüksək marjalı reklam biznesi də müsbət dinamika nümayiş etdirir.
İnvestorlar üçün digər mühüm məqam şirkətin dividend tarixçəsidir. “Walmart” ardıcıl 50 ildən artıq müddətdə dividend ödənişlərini artıran şirkətlərə verilən “Dividend King” statusuna malikdir. Müəllifin fikrincə, bu göstərici şirkətin əsas biznesinin maliyyə dayanıqlılığını nümayiş etdirir və səhmləri uzunmüddətli dividend gəliri axtaran investorlar üçün cəlbedici edə bilər.
